Μεταπτυχιακά Μαθήματα Φύλου
Φιλοσοφικής Σχολής
Ακαδημαϊκό Έτος 2011-2012

Τμήμα Φιλολογίας

Η ποιητική της απάτης
(3 ώρες, 3 δ.μ.) 
Διδάσκουσα: Μ. Μικέ
Κωδικός Τμήματος Φιλολογίας: ΝΕΦ 604

Αν με τον όρο "απάτη" νοείται η προσπάθεια για την απόκρυψη της "πραγματικής" εικόνας και την προβολή μιας άλλης εικόνας του εαυτού,  τότε κάτω από την επιφάνεια, τη σημασία, την εξαπάτηση ή/και την  εύθραυστη ισορροπία των δύο (ή και περισσότερων) ρόλων που καλείται 
να υποδυθεί ένας χαρακτήρας εγείρονται ποικίλες έννοιες της  ταυτότητας.
Στο σεμινάριο εξετάζονται, μέσα από αυτή την οπτική, κυρίως πεζογραφικά κείμενα του 19ου και του 20ού αιώνα. Μεταξύ άλλων,  πρωτεύουσα θέση στις προσεγγίσεις έχει ο τρόπος με τον οποίο  αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι διαφορετικών εποχών τις αναπαραστάσεις του γένους, του φύλου, της σεξουαλικότητας και τις σχέσεις που αναπτύσσονται κάθε φορά μεταξύ των γενών. Οι απαντήσεις που δίνονται στα παραπάνω ζητήματα είναι καίριες και για έναν επιπλέον λόγο: για 
να αντιληφθεί κανείς την ακαμψία ή την ελαστικότητα μιας κοινωνίας ως προς την προσέγγιση ή την αποπομπή του Άλλου.

Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας

Χειμερινό εξάμηνο

Γυναικείο Kίνημα – Φεμινιστικός Λόγος στις ΗΠΑ
(3 ώρες, 3 δ.μ.) 
Διδάσκουσα: Δ. Παστουρματζή
Κωδικός Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας: ΑμΛ9-588

Ο στόχος του μαθήματος είναι να εξετάσει το ιστορικο-κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα από το οποίο ξεπήδησε και αναπτύχθηκε το κίνημα των γυναικών στις Η.Π.Α. Θα μελετηθούν τα τρία κύματα της φεμινιστικής δράσης από τον 19ο μέχρι τον 21ον αιώνα. Μέσα από την κριτική ανάλυση πολιτικών ντοκουμέντων οι φοιτήτριες/ες θα γνωρίσουν σημαντικές προσωπικότητες του κινήματος και θα κατανοήσουν τις διαφορές τους σε στόχους και στρατηγικές δράσεις. Επίσης θα μελετηθούν διάφορα θεωρητικά και λογοτεχνικά κείμενα τα οποία είχαν σημαντική επίδραση στην πορεία του φεμινισμού και τις γυναικείες σπουδές. Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα: καλή κατανόηση της ιστορικής διαδρομής του κινήματος των γυναικών και του αγώνα των γυναικών για ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα, καλή γνώση των πολιτικών διαφορών και θεωρητικών προσεγγίσεων και της διάσπασης του φεμινισμού (φεμινισμοί), κατανόηση του ρόλου της φεμινιστικής θεωρίας και λογοτεχνίας στην πολιτική δράση του κινήματος και στις γυναικείες σπουδές, εξοικείωση με τα φεμινιστικά κείμενα σημαντικών συγγραφέων καθώς και ικανότητα κριτικής ανάλυσής τους σε σχέση με φεμινιστικά ζητήματα, κατανόηση των όρων φύλο/έμφυλη ταυτότητα, κοινωνικές σφαίρες δράσης, σεξουαλικά στερεότυπα, ταξική και φυλετική διαφορετικότητα. Aξιολόγηση: Προφορικές παρουσιάσεις, γραπτές εργασίες ή/και τέστ στην τάξη.

Εαρινό εξάμηνο

Σωματικές/Κειμενικές Αναγνώσεις: Θεωρία και Εφαρμογή
(3 ώρες, 3 δ.μ.) 
Διδάσκουσα: Κατερίνα Κίτση-Μυτάκου
Κωδικός Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας: Λογ8-570

Στόχος του σεμιναρίου είναι να εστιάσει στο ανθρώπινο σώμα ως κείμενο, και να επισημάνει ορισμένες από τις ετερόκλητες  αντιλήψεις για το σώμα σε ποικίλους λογοτεχνικούς, επιστημονικούς και φιλοσοφικούς λόγους που επικράτησαν στη διάρκεια της σύγχρονης περιόδου. Ο δισυπόστατος χαρακτήρας του σώματος —ως φυσικό αλλά και ως πολιτισμικό κατασκεύασμα, ως αντικείμενο αλλά και ως υποκείμενο της επιθυμίας— το καθιστά κατεξοχήν αμφισβητούμενη έννοια. Από την εποχή του Πλάτωνα, η δυτική παράδοση ορίζει το σώμα ως ύλη, το ταυτίζει με το θηλυκό γένος και το υποβάλλει σε μια σειρά πειθαρχικών πρακτικών. Εντούτοις, στον 20ό αιώνα παρατηρείται μια επιτακτική ανάγκη αναθεώρησης του καρτεσιανού δυαδικού μοντέλου, που χωρίζει το σώμα από το μυαλό, τη λογική από το συναίσθημα, και τη φύση από τον πολιτισμό. Με την εμφάνιση της ψυχανάλυσης, «το εγώ» διασαφηνίζεται ως επί το πλείστον «σωματικό», ενώ η φαινομενολογία στη συνέχεια προσδιορίζει ρητά το σώμα ως «το μέσο της αντίληψής μας». Κατά συνέπεια, το σώμα παύει να θεωρείται «φυλακή της ψυχής». Επιπλέον, η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη που παρατηρείται στο τέλος του 20ού αιώνα (π.χ. δημιουργία τεχνητών οργάνων, νέες αναπαραγωγικές τεχνολογίες, κλπ.), μεταπλάθουν την ταυτότητα του σύγχρονου σώματος, το καθιστούν επιπρόσθετα ρευστό και ευμετάβλητο, και επιβάλλουν τον επαναπροσδιορισμό του.

Χωρίς να είναι ιστορικά, ή θεματικά εξαντλητικό, το σεμινάριο θα καλύψει μερικές από τις θεματικές και τις θεωρίες σχετικές με το σώμα, εξερευνώντας κυρίως τους τρόπους με τους οποίους σώμα και λόγος εμπλέκονται σε μια διαλεκτική σχέση στην οποία διαρκώς αλληλλοπαράγονται και αλληλλομετασχηματίζονται.

Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα

Με το πέρας της διδασκαλίας οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα πρέπει: 1) να έχουν εξοικειωθεί με τις πιο σημαντικές θεωρίες σωματικότητας που σηζητήθηκαν στο σεμινάρι, 2) να έχουν αποκτήσει πολύ καλή γνώση των λογοτεχνικών και πολιτισμικών κειμένων που αναλύσαμε, 3) να έχουν αναπτύξει την κριτική ικανότητα να εφαρμόζουν τη θεωρητική σκέψη στην οποία έχουν εκτεθεί ως εργαλείο κατανόησης και αξιολόγησης της καθημερινής πραγματικότητας.

Συνιστώμενη βιβλιογραφία: αυτή που αναγράφεται στο γενικό πλάνο (outline) του μαθήματος

Μέθοδος αξιολόγησης: η αξιολόγηση βασίζεται στη συνολική προφορική συμμετοχή των φοιτητών και φοιτητριών (ετοιμασία και συμμετοχή στα σεμινάρια (20%),  οργάνωση δύο σεμιναρίων (20%), δύο γραπτά reports (10%)) και σε ένα τελικό δοκίμιο 6.000 λέξεων (50%).

 

Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας

Χειμερινό εξάμηνο

Ειδικά θέματα πολιτισμού: Συγγραφείς και γυναίκες στην λογοτεχνία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης
(3 ώρες, 3 δ.μ.) 
Διδάσκουσα: Σιμέλα Δεληανίδου

Σ’αυτό το σεμινάριο θα ασχοληθούμε με την κοινωνική θέση της γυναίκας στο τέλος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης καθώς και με το ευρέως διαδεδομένο πρότυπο της 'νέας γυναίκας' ('femme nouvelle'). Οι (γυναίκες) συγγραφείς που εξετάζουμε καθώς και οι πρωταγωνίστριες των κειμένων τους ενσαρκώνουν τα πρότυπα χειραφετημένης θηλυκότητας αυτής της εποχής. Μήπως όμως μπορούμε σ’αυτά τα κείμενα να παρατηρήσουμε επίσης την επιστροφή στους παλιούς ρόλους των φύλων; Θα αναλύσουμε και θα ερμηνεύσουμε τα ακόλουθα έργα: Irmgard Keun Das kunstseidene Mädchen (1932), Gilgi, eine von uns (1931), Marieluise Fleißer Mehlreisende Frieda Geier / Eine Zierde für den Verein. Roman vom Rauchen, Sporteln, Lieben und Verkaufen (1931), Mascha Kaléko Mädchen an der Schreibmaschine (διήγημα από: Kleines Lesebuch für Große) (1934) και Gabriele Tergit Käsebier erobert den Kurfürstendamm (1931).

Τρόπος αξιολόγησης: συνεπής και ενεργή συμμετοχή, προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία.